Glyvon HealthDiyabet risk testi, henüz tanı almamış bireylerde Tip 2 diyabet gelişme olasılığını öngörmek için kullanılan tarama aracıdır. En yaygın kullanılan model FINDRISCtir (Finnish Diabetes Risk Score) — 8 sorudan oluşur, kanıt düzeyi yüksektir.
Tek satırda özet
FINDRISC skoru ≥ 12 ise 10 yıllık Tip 2 diyabet riskiniz %17 ve üstü. Bu eşiği geçtiğinizde mutlaka açlık glukozu ve HbA1c testleri yaptırın.
FINDRISC nedir?
FINDRISC, 2003'te Finlandiya Sağlık Enstitüsü tarafından geliştirildi. WHO ve EASD tarafından önerilen, dünya çapında 50+ dilde valide edilmiş bir tarama aracıdır.
Test, 8 değişkenden oluşur: yaş, BMI, bel çevresi, fiziksel aktivite, sebze-meyve tüketimi, hipertansiyon ilacı, yüksek kan şekeri öyküsü, ailede diyabet. Aynı 8 soruyu FINDRISC testi sayfasında yanıtlayarak skorunuzu hesaplayabilirsiniz; sonuç tanı değil, uygun klinik takip için tarama bilgisidir.
Risk faktörleri ve puanlama
| Faktör | Düşük puan | Yüksek puan |
|---|---|---|
| Yaş | < 45 (0) | 65+ (4) |
| BMI | < 25 (0) | > 30 (3) |
| Bel çevresi | E<94 K<80 (0) | E>102 K>88 (4) |
| Günlük fiziksel aktivite | 30+ dk (0) | < 30 dk (2) |
| Sebze-meyve | Her gün (0) | Nadir (1) |
| Hipertansiyon ilacı | Yok (0) | Var (2) |
| Yüksek kan şekeri öyküsü | Yok (0) | Var (5) |
| Aile öyküsü | Yok (0) | 1. derece (5) |
Skor yorumu
| FINDRISC skoru | 10-yıllık risk | Yorum |
|---|---|---|
| < 7 | %1 | Çok düşük |
| 7–11 | %4 | Düşük |
| 12–14 | %17 | Orta — Test öner. |
| 15–20 | %33 | Yüksek — Klinik değerl. |
| > 20 | %50 | Çok yüksek — Acil |
Skor yüksekse ne yapılmalı?
- Açlık glukozu ölçtürün (12 saat açlık sonrası)
- HbA1c testi yaptırın
- Gerekirse OGTT (oral glukoz tolerans testi)
- Endokrinoloji veya iç hastalıkları konsültasyonu
- Yaşam tarzı müdahalesine başlayın — beklemeyin
Risk testi kimler yaptırmalı?
- 40 yaş üstü tüm yetişkinler (yıllık)
- BMI > 25 olanlar
- Birinci derece akrabasında diyabet olanlar
- Hipertansiyon, yüksek kolesterol, PKOS olanlar
- Gestasyonel diyabet öyküsü olan kadınlar
- Hareketsiz yaşam tarzı olan herkes
FINDRISC sınırlılıkları
FINDRISC bir tanı aracı değildir. Tip 2 diyabet için tasarlanmıştır; Tip 1 ve gestasyonel diyabet için uygun değildir.
Asyalı ve Afrikalı popülasyonlarda BMI eşikleri farklıdır — bu skor Avrupa popülasyonu için kalibre edilmiştir.
Sıkça sorulan sorular
Diyabet risk testi ne sıklıkla yapılmalı?
40 yaş üstü her yetişkinde yılda 1 kez, risk faktörleri olanlarda 6 ayda bir önerilir.
FINDRISC skorum 14 çıktı, diyabetli miyim?
Hayır. FINDRISC tanı koymaz; sadece riski tahmin eder. 14 skoru 10 yıllık riskinizin %17 olduğunu gösterir. Kesin tanı için açlık glukozu ve HbA1c gereklidir.
Risk testi sonucum düşükse hiçbir şey yapmama gerek yok mu?
Düşük risk, mevcut alışkanlıkların iyi olduğunu gösterir. Ancak yıllık tarama önerilir; yaş ile risk artar.
Online risk testleri güvenilir mi?
FINDRISC temelli olanlar bilimsel olarak valide edilmiştir. Ancak sadece tarama amaçlıdır — klinik test yerine geçmez.
Tıbbi uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.