Glyvon HealthTip 2 diyabet, vücudun insülini etkili kullanamadığı (insülin direnci) ve zaman içinde yeterli insülin üretemediği kronik hastalıktır. Tüm diyabet vakalarının yaklaşık %90'ı Tip 2'dir ve büyük ölçüde önlenebilir.
Tek satırda özet
Tip 2 diyabet = insülin direnci + zamanla pankreas yetmezliği. Açlık glukozu ≥ 126 mg/dL, HbA1c ≥ %6.5 veya OGTT 2. saat ≥ 200 mg/dL ile tanı konur.
Tip 2 diyabet nasıl gelişir?
Süreç yıllarca sessiz ilerler:
- Hücreler insüline duyarlılığını kaybeder (insülin direnci)
- Pankreas daha çok insülin salgılar (hiperinsülinemi)
- Açlık glukozu hafif yükselmeye başlar (prediyabet)
- Pankreas yorulur, insülin salınımı azalır
- Açlık glukozu ≥ 126 mg/dL — Tip 2 diyabet
Belirtileri
- Çok su içme (polidipsi)
- Sık idrara çıkma (poliüri)
- Açlık hissi artışı
- Açıklanamayan kilo kaybı (geç dönem)
- Yorgunluk
- Bulanık görme
- Yavaş iyileşen yaralar
- Sık idrar yolu enfeksiyonu
- Boyun, koltuk altı koyulaşması (akantozis)
Tanı kriterleri (ADA 2026)
| Test | Eşik |
|---|---|
| Açlık glukozu | ≥ 126 mg/dL |
| HbA1c | ≥ %6.5 |
| OGTT 2. saat | ≥ 200 mg/dL |
| Rastgele glukoz + semptom | ≥ 200 mg/dL |
Risk faktörleri
- 40+ yaş
- BMI > 25
- Aile öyküsü
- Hareketsiz yaşam
- Hipertansiyon
- PKOS
- Gestasyonel diyabet öyküsü
- Etnik köken (Türk, Asyalı, Latin)
Tedavi: yaşam tarzı
- %5–7 kilo kaybı
- Haftada 150 dk kardiyo + 2 gün direnç
- Düşük glisemik yük beslenme
- 25–30 g lif/gün
- Sigara bırakma
- Stres yönetimi
- 7–9 saat uyku
İlaç tedavisi
| Sınıf | Örnek | Etki |
|---|---|---|
| Biguanid | Metformin | İlk seçim. Karaciğer glukoz üretimini azaltır. |
| GLP-1 analoğu | Semaglutid, Liraglutid | İştah baskılar, kilo verdirir. |
| SGLT2 inhibitörü | Empagliflozin, Dapagliflozin | İdrarla glukoz atılımı, kalp koruması. |
| DPP-4 inhibitörü | Sitagliptin | Hafif etkili, nötr kilo. |
| Sülfonilüre | Glimepirid | İnsülin salgılatır. Hipoglisemi riski. |
| İnsülin | Bazal/bolus | Pankreas yetmezliğinde gerekli. |
Komplikasyonlar
| Tip | Komplikasyon |
|---|---|
| Mikrovasküler | Retinopati (göz), Nefropati (böbrek), Nöropati (sinir) |
| Makrovasküler | Kalp krizi, İnme, Periferik damar hastalığı |
| Diğer | Diyabetik ayak, Cilt enfeksiyonları, Cinsel disfonksiyon |
Tip 1 ve Tip 2 farkı
| Özellik | Tip 1 | Tip 2 |
|---|---|---|
| Mekanizma | Otoimmün — beta hücre yıkımı | İnsülin direnci + yetmezlik |
| Başlangıç yaşı | Çocukluk-genç | 40+ |
| Kilo | Genelde normal | Genelde fazla |
| Tedavi | İnsülin zorunlu | Yaşam tarzı + ilaç (insülin geç) |
| Görülme oranı | %5–10 | %90–95 |
Sıkça sorulan sorular
Tip 2 diyabet geri döner mi?
Erken evrede (özellikle ilk 5 yıl) belirgin kilo kaybı ile remisyon mümkündür. Bariatrik cerrahi sonrası %60'a varan remisyon oranları gösterilmiştir. Geç evrede pankreas yetmezliği geri döndürülemez.
Tip 2 diyabette insülin gerekli mi?
Başlangıçta nadiren. Çoğu hastada metformin + yaşam tarzı yeterlidir. Pankreas zamanla yorulduğunda (genelde 10–15 yıl sonra) insülin gerekebilir.
Tip 2 diyabet ölümcül mü?
Doğru tedavi edildiğinde değil. Ancak komplikasyonlar (kalp, böbrek) yaşam beklentisini kısaltabilir. İyi yönetilen Tip 2 hastasının yaşam beklentisi normal popülasyondan farksızdır.
Tip 2 diyabette neler yenmez?
Yasak yiyecek yoktur — porsiyon ve zamanlama önemlidir. Şekerli içecekler, beyaz un ürünleri, kızartmalar minimuma indirilmelidir.
Tıbbi uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez.